Jedna z sześciu ścieżek odbiorcy Bio-Quantum Nexus. Edukator to nauczyciel i trener AI Act, kryptografii post-kwantowej (PQC) oraz etyki AI. Tu compliance (czego wymaga prawo), AI-edu (czym uczy) i ścieżka dowodowa (co po sobie zostawia) łączą się w jeden format: lekcja → ćwiczenie → ślad dowodowy.
Edukator w ekosystemie K0NSULT nie sprzedaje kursu — buduje ścieżkę kompetencji z udokumentowanym śladem: od obowiązku AI literacy z art. 4 AI Act, przez moduły (PQC, deepfake/art. 50, RODO), po artefakty dowodowe (certyfikat, log szkolenia, walidacja kompetencji). Brak dowodu = GAP, nie kompetencja.
Edukator to rola, która przekłada prawo i technologię na kompetencję mierzalną u odbiorcy. Trzy profile:
Szkoli kadrę dostawców i podmiotów stosujących AI z obowiązków AI Act — w pierwszej kolejności z art. 4 (AI literacy), art. 50 (transparentność / deepfake) oraz powiązań z RODO.
Wprowadza w kryptografię post-kwantową: dlaczego RSA/ECDH wymaga migracji, czym są klucze kratowe (lattice), standardy NIST FIPS 203/204/205. Poziom mainstream → praktyk.
Uczy odpowiedzialnego, krytycznego i bezpiecznego użycia AI — w oparciu o ramy UNESCO, OECD-EC i DigComp 2.2. Akcent: agency ucznia, rozpoznawanie ryzyka, deepfake.
Rola spina się z innymi ścieżkami Nexusa: koder (ARG/RSCA), naukowiec, regulator, user końcowy, wieloryb. Edukator jest warstwą przekazu kompetencji między nimi.
Od obowiązku prawnego do formatu zajęć. Każdy krok ma kotwicę w przepisie lub ramie kompetencji.
KROK 1 — Obowiązek (art. 4 AI Act). Dostawcy i podmioty stosujące AI muszą zapewnić „sufficient level of AI literacy" personelu i osób działających w ich imieniu. Obowiązek obowiązuje od 02.02.2025 i dotyczy każdego dostawcy/deployera, niezależnie od poziomu ryzyka. Nadzór i egzekwowanie startują 02.08.2026. LIVE
KROK 2 — Moduły szkoleniowe. Program rozbity na bloki kotwiczone w prawie:
KROK 3 — Format: lekcja → ćwiczenie → ślad dowodowy. Każdy moduł kończy się artefaktem: lekcja przekazuje wiedzę, ćwiczenie weryfikuje zastosowanie, a ślad (log + certyfikat) dokumentuje zdarzenie szkolenia na potrzeby art. 4. Bez kroku 3 szkolenie jest niewidoczne dla compliance. WKRÓTCE
Jakie dowody edukator generuje i zbiera. Status pokazuje, czy dowód już istnieje, czy jest GAP-em.
| Dowód | Co potwierdza | Format / ślad | Status |
|---|---|---|---|
| Certyfikat ukończenia | Osoba przeszła moduł(y) literacy | Dokument z datą, zakresem, ID uczestnika | WKRÓTCE |
| Log szkolenia | Zdarzenie szkolenia miało miejsce (art. 4 — dokumentacja) | Wpis nienaruszalny: kto, kiedy, jaki moduł, czas trwania | WKRÓTCE |
| Walidacja kompetencji | Kompetencja została faktycznie nabyta (nie tylko obecność) | Wynik ćwiczenia / testu mapowany na ramę (DigComp / UNESCO / OECD) | GAP |
| Mapowanie do ramy UE | Moduł odpowiada uznanej kompetencji | Tabela: moduł → kompetencja (np. OECD „Manage AI") | DANE |
| Rejestr działań literacy organizacji | Pracodawca spełnia obowiązek z art. 4 | Zestawienie wdrożonych praktyk (na wzór living repository KE) | GAP |
Reguła: brak dowodu = GAP, nie fakt. Pozycje LIVE/DANE poparte zbiorem lub przepisem; pozycje WKRÓTCE/GAP czekają na implementację narzędzia lub ustalenie metodyki (zob. sekcja 5).
Materiały referencyjne, na których edukator opiera moduły. Wszystkie ze źródłem.
Tekst art. 4 + Q&A AI Office. Obowiązek od 02.02.2025, egzekwowanie od 02.08.2026.
artificialintelligenceact.eu/article/4 · KE — AI Literacy Q&A
Rejestr praktyk AI literacy sygnatariuszy AI Pact: planned / partially / fully implemented.
Finalne ramy dla szkół podstawowych i średnich: 19 kompetencji, 4 domeny (Engage / Create / Manage / Shape AI). Wkład PISA 2029.
Wrzesień 2024: ramy dla uczniów (12 kompetencji / 4 wymiary) i nauczycieli (15 kompetencji / 5 wymiarów).
Ramy kompetencji cyfrowych obywateli: 21 kompetencji / 5 obszarów, +250 przykładów, aneks 70+ przykładów AI.
Standardy z sierpnia 2024: ML-KEM (203, kratowy), ML-DSA (204, kratowy), SLH-DSA (205, hash). Deprecjacja RSA/ECC ~2030, transition ~2035.
Co jeszcze trzeba ustalić, zanim ścieżka edukatora przejdzie z DANE/WKRÓTCE na LIVE. Jawnie, bez udawania, że jest gotowe.
Czy i jaką akredytację (zewnętrzną / instytucjonalną) mają mieć certyfikaty? Art. 4 jej nie wymaga, ale rynek może. Do ustalenia: organ uznający, zakres uznawalności.
Integracja grywalizowanej ścieżki kodera (ARG/RSCA) z modułami edukatora: jak punktacja zadań mapuje się na walidację kompetencji i ślad dowodowy.
Metodyka walidacji: jak mierzyć „nabycie" kompetencji (nie obecność). Mapowanie modułów na konkretne kompetencje OECD/UNESCO/DigComp i progi zaliczenia.
Mechanizm dowodowy logu szkolenia (np. powiązanie z did:cnc): retro-modyfikacja = trwały ślad.
Do implementacji wspólnie z warstwą federacji.