Nadzór człowieka
nad systemami AI
Jak program badawczy UNIONAI realizuje zasadę nadzoru człowieka — punkty kontroli, prawo do interwencji i audytowalność decyzji zgodnie z Art. 14 rozporządzenia (UE) 2024/1689.
Art. 14 AI Act — co nakłada na dostawców i operatorów?
Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act) w Art. 14 nakłada na dostawców systemów AI wysokiego ryzyka obowiązek projektowania i rozwijania tych systemów w sposób umożliwiający skuteczny nadzór ze strony osób fizycznych przez cały okres eksploatacji. Nadzór obejmuje: zdolność do zrozumienia możliwości i ograniczeń systemu, monitorowanie działania, interwencję lub wstrzymanie systemu, a także nieprzekazywanie nadmiernej autonomii w decyzjach znacząco wpływających na osoby.
Program badawczy UNIONAI nie prowadzi wdrożeń produkcyjnych w rozumieniu AI Act (tryb: controlled research / partner prep). Badania nad nadzorem człowieka mają na celu wypracowanie wewnętrznych procedur i architektury gotowości do zgodności (readiness) — nie stanowią deklaracji formalnej certyfikacji ani oceny zgodności.
Punkty kontroli człowieka w programie UNIONAI
Autoryzacja przed działaniem
Każde zadanie wykonywane przez agenta AI wymaga inicjacji przez uprawnionego operatora lub systemu z potwierdzonym zleceniem. Agenty nie inicjują działań autonomicznie bez zakotwiczenia w autoryzowanym zadaniu.
Claim ≤ Proof Gate
Każde twierdzenie generowane przez system musi być poparte dostępnym dowodem w warstwie evidence layer. Twierdzenia bez dowodu są automatycznie oznaczane jako niepotwierdzone i kierowane do weryfikacji przez człowieka przed dalszym użyciem.
Interwencja i zatrzymanie
Operator zachowuje prawo do wstrzymania każdego agenta lub orkiestracji w dowolnym momencie. W środowisku badawczym mechanizm stop jest testem architektonicznym — weryfikuje, że żaden agent nie ma zdolności do samoregeneracji bez ludzkiej decyzji.
Audyt ścieżki decyzyjnej
Każda decyzja lub rekomendacja systemu pozostawia ślad audytowy: znacznik czasu, identyfikator agenta, wersja modelu, dane wejściowe, wyjście. Ślad jest przechowywany niezależnie od agenta i nie może być przez niego modyfikowany.
Nadzór pozostaje przy organach Spółki — uchwała 6/2026
Zasady wynikające z uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników K0NSULT nr 6/2026
- §1 Decyzje o kierunkach badawczych, wdrożeniu nowych agentów do środowiska testnet oraz zmianach polityk federacji pozostają wyłącznie w gestii organów K0NSULT Sp. z o.o. (KRS 0001239441). Żaden agent AI nie posiada kompetencji decyzyjnej w tych sprawach.
- §2 Grassroots Lobbing pełni rolę partnera wspierającego — nie posiada uprawnień decyzyjnych wobec federacji UNIONAI ani wobec polityk nadzoru. Wszelkie rekomendacje partnera podlegają akceptacji K0NSULT.
- §3 Wyniki programu badawczego, w tym raporty, logi i analizy, są własnością K0NSULT i są zarządzane zgodnie z zasadą claim ≤ proof — żaden wynik nie jest publikowany bez weryfikacji warstwy dowodowej.
- §4 Operatorzy zaangażowani w program (w tym podmioty partnerskie) podpisują protokół uczestnictwa określający zakres uprawnień, obowiązki raportowania i zasady nadzoru. Protokół jest dokumentem programu i wchodzi do evidence layer.
Readiness — czym jest, czym nie jest
Program UNIONAI wypracowuje gotowość architektoniczną i proceduralną do spełnienia wymogów AI Act Art. 14 — nie jest oceną zgodności. Oznacza to: projektujemy i testujemy mechanizmy, dokumentujemy dowody ich działania, identyfikujemy luki i iterujemy nad rozwiązaniami.
Formalną zgodność stwierdza niezależny audytor lub jednostka notyfikowana po zakończeniu fazy badawczej i podjęciu decyzji o wdrożeniu produkcyjnym. Do tego momentu wszelkie stwierdzenia o zgodności mają charakter roboczy (working claim) i są oznaczone jako niepotwierdzone zewnętrznie.
Zasada claim ≤ proof obowiązuje również na tej stronie: twierdzenia bez przypisanego dowodu w evidence index nie są publikowane.